Hạch toán hàng bán bị trả lại: bút toán, ví dụ và chứng từ cần có

Trong quá trình kinh doanh, việc khách hàng trả lại hàng hóa là điều không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, việc hạch toán hàng bán bị trả lại đúng cách lại không phải là một vấn đề đơn giản. Hạch toán chính xác không chỉ giúp doanh nghiệp duy trì được tính minh bạch trong sổ sách kế toán mà còn đảm bảo việc báo cáo thuế và báo cáo tài chính chính xác.

Hạch toán hàng bán bị trả lại
Hạch toán hàng bán bị trả lại

Hàng Bán Bị Trả Lại Là Gì?

Hàng bán bị trả lại là trường hợp khi khách hàng không hài lòng với sản phẩm đã mua và yêu cầu hoàn trả. Nguyên nhân có thể do sản phẩm bị lỗi, không đúng yêu cầu, hay không còn nhu cầu sử dụng. Khi hàng hóa bị trả lại, doanh nghiệp cần phải điều chỉnh lại doanh thu và ghi nhận các khoản chi phí phát sinh.

Có hai hình thức trả lại hàng phổ biến:

  • Trả lại hàng do lỗi sản phẩm: Sản phẩm bị hư hỏng hoặc không đúng chất lượng như cam kết.
  • Trả lại hàng do thay đổi nhu cầu: Khách hàng quyết định không mua hàng nữa vì lý do cá nhân.

Tại Sao Cần Hạch Toán Hàng Bán Bị Trả Lại?

Hạch toán hàng bán bị trả lại có ảnh hưởng lớn đến doanh thu và chi phí của doanh nghiệp. Nếu không thực hiện hạch toán chính xác, sẽ dẫn đến sai lệch trong báo cáo tài chính, ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh và quyết toán thuế của doanh nghiệp.

Điều chỉnh doanh thu: Hàng bán bị trả lại sẽ làm giảm tổng doanh thu của doanh nghiệp. Việc điều chỉnh này cần phải được ghi nhận đầy đủ trong báo cáo tài chính.

Điều chỉnh chi phí: Hàng hóa bị trả lại cần phải được ghi nhận lại vào kho và làm giảm các khoản chi phí liên quan.

Hạch toán hàng bán bị trả lại

Hàng bị trả lại làm phát sinh ba bút toán: ghi giảm doanh thu và thuế GTGT đầu ra, trả tiền hoặc trừ công nợ cho khách, nhập lại kho và ghi giảm giá vốn. Tài khoản dùng để ghi giảm doanh thu khác nhau theo chế độ kế toán doanh nghiệp áp dụng.

1. Ghi giảm doanh thu và thuế GTGT

Doanh nghiệp nhỏ và vừa áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC không có tài khoản giảm trừ doanh thu riêng, ghi giảm thẳng vào TK 511:

  • Nợ TK 511: giá bán chưa thuế của hàng bị trả lại
  • Nợ TK 3331: thuế GTGT đầu ra tương ứng
  • Có TK 131, 111, 112: tổng số tiền trả lại hoặc trừ vào công nợ của khách

Doanh nghiệp theo chế độ kế toán có tài khoản giảm trừ doanh thu (TK 521, chi tiết 5212 “Hàng bán bị trả lại” theo Thông tư 200/2014/TT-BTC) ghi Nợ TK 5212 thay cho Nợ TK 511, rồi cuối kỳ kết chuyển sang TK 511. Từ năm 2026, doanh nghiệp chuyển sang Thông tư 99/2025/TT-BTC cần đối chiếu hệ thống tài khoản mới trước khi ghi sổ.

2. Nhập lại kho hàng bị trả lại

Hàng trả lại nhập kho theo đúng giá vốn đã xuất bán trước đó:

  • Nợ TK 156 (hoặc TK 155 nếu là thành phẩm)
  • Có TK 632

3. Chi phí phát sinh khi nhận lại hàng

Chi phí vận chuyển, bốc xếp hàng trả lại do bên bán chịu được ghi vào chi phí bán hàng:

  • Nợ TK 641 (TK 6421 với doanh nghiệp theo Thông tư 133)
  • Nợ TK 1331 (nếu có hóa đơn GTGT)
  • Có TK 111, 112, 331

4. Giảm giá hàng bán, không nhận lại hàng

Khi doanh nghiệp giảm giá cho khách thay vì nhận lại hàng, bút toán giống mục 1 nhưng không có bút toán nhập kho. Doanh nghiệp theo Thông tư 200 trước đây dùng TK 5213 “Giảm giá hàng bán”. Hóa đơn điều chỉnh giảm phải ghi rõ số tiền giảm và thuế GTGT tương ứng.

Ví dụ

Công ty X (Thông tư 133) bán 100 sản phẩm giá 200.000 đồng/chiếc chưa thuế, thuế GTGT 8%, giá vốn 150.000 đồng/chiếc, khách chưa thanh toán. Khách trả lại 10 sản phẩm lỗi:

  • Nợ TK 511: 2.000.000; Nợ TK 3331: 160.000; Có TK 131: 2.160.000
  • Nợ TK 156: 1.500.000; Có TK 632: 1.500.000

Những Lưu Ý Quan Trọng Khi Hạch Toán Hàng Bán Bị Trả Lại

Khi thực hiện hạch toán hàng bán bị trả lại, doanh nghiệp cần lưu ý một số điểm quan trọng dưới đây:

Xác định rõ nguyên nhân trả lại hàng: Để có phương án hạch toán chính xác, cần xác định rõ nguyên nhân trả lại hàng, có thể là lỗi của sản phẩm hoặc do thay đổi nhu cầu của khách hàng.

Ghi nhận đầy đủ chứng từ: Cần lưu giữ hóa đơn trả lại, biên bản trả hàng và các chứng từ liên quan để làm cơ sở cho việc hạch toán và kiểm tra sau này.

Điều chỉnh kịp thời trong báo cáo tài chính: Việc hạch toán cần phải được thực hiện ngay khi có sự kiện trả lại hàng để tránh sai sót trong báo cáo tài chính cuối kỳ.

Chứng từ và hóa đơn cần có

Để được ghi giảm doanh thu và kê khai giảm thuế GTGT đầu ra, doanh nghiệp cần biên bản hoặc văn bản thỏa thuận trả hàng ghi rõ số lượng, giá trị, lý do; hóa đơn điện tử điều chỉnh giảm theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP (đã sửa đổi bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP); phiếu nhập kho; chứng từ trả tiền nếu đã hoàn tiền cho khách. Thiếu hóa đơn điều chỉnh thì cơ quan thuế không chấp nhận giảm doanh thu khi kiểm tra.

Hướng dẫn xử lý hóa đơn sai, hóa đơn điều chỉnh xem bài cách xử lý hóa đơn sai.

Tác Động Của Việc Hạch Toán Hàng Bán Bị Trả Lại

Việc hạch toán hàng bán bị trả lại không chỉ ảnh hưởng đến doanh thu mà còn có tác động đến các chỉ tiêu tài chính quan trọng của doanh nghiệp. Dưới đây là một số tác động chính:

Ảnh hưởng đến lợi nhuận: Giảm doanh thu và điều chỉnh chi phí hàng tồn kho có thể ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của doanh nghiệp.

Tác động đến báo cáo thuế: Việc không hạch toán đúng các khoản giảm giá hoặc trả lại hàng có thể dẫn đến sai lệch trong báo cáo thuế và ảnh hưởng đến quyết toán thuế cuối năm.

Ảnh hưởng đến chính sách bán hàng: Doanh nghiệp cần xem xét và điều chỉnh chính sách bán hàng để giảm thiểu việc hàng bán bị trả lại, từ đó cải thiện hiệu quả kinh doanh.

Những câu hỏi thường gặp Về Hạch Toán Hàng Bán Bị Trả Lại

1. Khi nào doanh nghiệp phải hạch toán hàng bán bị trả lại?

  • Khi hai bên đã thống nhất trả hàng, có biên bản trả hàng và hóa đơn điều chỉnh giảm. Yêu cầu trả hàng của khách chưa đủ để ghi giảm doanh thu.

2. Việc hạch toán hàng bán bị trả lại có ảnh hưởng đến báo cáo tài chính không?

  • Có, hạch toán hàng bán bị trả lại ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp, từ đó tác động đến báo cáo tài chính và quyết toán thuế.

3. Doanh nghiệp cần lưu giữ những chứng từ nào khi có hàng bán bị trả lại?

  • Doanh nghiệp cần lưu giữ biên bản trả hàng, hóa đơn điều chỉnh giảm, phiếu nhập kho và chứng từ hoàn tiền (nếu có) để phục vụ cho việc hạch toán và quyết toán thuế.

4. Nếu doanh nghiệp không hạch toán đúng cách khi hàng bán bị trả lại, sẽ gặp phải vấn đề gì?

  • Doanh nghiệp có thể gặp phải sai sót trong báo cáo tài chính, gây khó khăn trong quyết toán thuế và có thể bị phạt vi phạm nếu bị kiểm tra.

Nếu bạn cần hỗ trợ về hạch toán hàng bán bị trả lại hoặc các dịch vụ kế toán và thuế, có thể xem dịch vụ kế toán trọn gói của Kế toán TRUST hoặc gọi 0876 68 6776.

Văn bản pháp lý liên quan

  • Thông tư 133/2016/TT-BTC: chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa.
  • Thông tư 200/2014/TT-BTC (đến hết năm 2025) và Thông tư 99/2025/TT-BTC (từ 01/01/2026): chế độ kế toán doanh nghiệp.
  • Nghị định 123/2020/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP: hóa đơn điều chỉnh.
  • Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15.

Danh sách văn bản cập nhật ngày 30/10/2026.

Đinh Nho Liêm

Chuyên môn nội dung: Đinh Nho Liêm

Chuyên gia tư vấn thuế của Kế toán TRUST, kiểm toán viên hành nghề (CPA), có chứng chỉ đại lý thuế. Ông phụ trách chuyên môn các nội dung kế toán, thuế trên nganhketoan.vn.

Quy định kế toán, thuế thay đổi thường xuyên. Với trường hợp cụ thể của doanh nghiệp, anh/chị liên hệ Kế toán TRUST qua số 0876 68 6776 để được tư vấn. Xem hồ sơ chuyên gia

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *