Doanh nghiệp EPE là gì? Phân biệt EPE, FDI và non-EPE (cập nhật 2026)

Doanh nghiệp EPE (Export Processing Enterprise) là doanh nghiệp chế xuất: doanh nghiệp chuyên sản xuất hàng xuất khẩu, cung ứng dịch vụ cho sản xuất hàng xuất khẩu, đặt trong khu chế xuất hoặc trong khu công nghiệp, khu kinh tế (khoản 20, 21 Điều 2 Nghị định 35/2022/NĐ-CP). EPE được áp dụng chính sách thuế của khu phi thuế quan. Hàng nhập từ nước ngoài vào EPE để sản xuất không chịu thuế nhập khẩu. Hàng doanh nghiệp nội địa bán cho EPE được áp thuế GTGT 0%.

Nhiều người nghĩ EPE là doanh nghiệp có vốn nước ngoài. Thực ra EPE được xác định theo hoạt động (chế xuất), không theo nguồn vốn. Một công ty 100% vốn Việt Nam vẫn có thể là EPE. Phần so sánh EPE, FDI và non-EPE nằm ở giữa bài.

Doanh nghiệp EPE là gì
Doanh nghiệp EPE là doanh nghiệp chế xuất, hưởng chính sách thuế của khu phi thuế quan

Doanh nghiệp EPE là gì theo quy định hiện hành?

Nghị định 35/2022/NĐ-CP về quản lý khu công nghiệp và khu kinh tế là văn bản đang định nghĩa doanh nghiệp chế xuất. Theo đó:

  • Hoạt động chế xuất là hoạt động chuyên sản xuất hàng hóa xuất khẩu, cung ứng dịch vụ cho sản xuất hàng xuất khẩu và hoạt động xuất khẩu.
  • Doanh nghiệp chế xuất là doanh nghiệp thực hiện hoạt động chế xuất trong khu chế xuất, khu công nghiệp hoặc khu kinh tế.

Trong tiếng Anh, doanh nghiệp chế xuất là Export Processing Enterprise, viết tắt EPE. Khu chế xuất là Export Processing Zone (EPZ). Tài liệu hải quan và hợp đồng với đối tác nước ngoài thường dùng hai cách viết tắt này.

Điều 26 Nghị định 35/2022/NĐ-CP quy định riêng cho khu chế xuất và doanh nghiệp chế xuất. EPE được áp dụng quy định về khu phi thuế quan, nghĩa là quan hệ mua bán hàng hóa giữa EPE và thị trường nội địa được xem như quan hệ xuất khẩu, nhập khẩu.

Đặc điểm của doanh nghiệp chế xuất

Được hưởng chính sách khu phi thuế quan từ khi nào

EPE hưởng ưu đãi đầu tư và chính sách thuế của khu phi thuế quan kể từ thời điểm mục tiêu thành lập doanh nghiệp chế xuất được ghi trên giấy tờ do cơ quan đăng ký đầu tư cấp, thường là Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Sau khi xây dựng xong và trước khi chính thức hoạt động, doanh nghiệp phải được cơ quan hải quan xác nhận đáp ứng điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan. Không có xác nhận này, doanh nghiệp không được hưởng chính sách thuế của khu phi thuế quan.

Điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan

Điều kiện cụ thể nằm tại Điều 28a Nghị định 134/2016/NĐ-CP (được bổ sung bởi Nghị định 18/2021/NĐ-CP). Nói gọn, nhà xưởng phải có hàng rào cứng ngăn cách với bên ngoài, có camera giám sát cổng ra vào và khu lưu giữ hàng, có phần mềm quản lý hàng hóa nhập, xuất, tồn kết nối được với cơ quan hải quan. Đây là khoản đầu tư ban đầu mà doanh nghiệp nên tính trước khi chọn mô hình EPE.

Quan hệ mua bán với thị trường nội địa

  • Doanh nghiệp nội địa bán hàng cho EPE: đây là xuất khẩu tại chỗ, áp thuế GTGT 0% nếu đủ hồ sơ, chứng từ theo quy định.
  • EPE bán hàng vào nội địa: bên mua trong nước làm thủ tục nhập khẩu và nộp thuế nhập khẩu, thuế GTGT hàng nhập khẩu như nhập từ nước ngoài.
  • Hàng từ nước ngoài vào EPE và chỉ dùng trong EPE: không chịu thuế nhập khẩu, không chịu thuế GTGT.

Nhiều doanh nghiệp nội địa hỏi bán hàng vào khu chế xuất có phải mở tờ khai không. Câu trả lời phụ thuộc vào loại hàng và cách hai bên giao nhận. Phân tích chi tiết có tại bài có phải mở tờ khai khi bán hàng vào khu chế xuất không.

Hóa đơn của EPE

Tổ chức trong khu phi thuế quan dùng hóa đơn bán hàng (không dùng hóa đơn GTGT) khi bán hàng vào nội địa, bán cho tổ chức khác trong khu phi thuế quan hoặc xuất khẩu, theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP đã được sửa đổi bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP. Trên hóa đơn ghi rõ “Dành cho tổ chức, cá nhân trong khu phi thuế quan”.

Quyền xuất nhập khẩu, phân phối

Ngoài hoạt động chế xuất, EPE có thể đăng ký thêm quyền xuất khẩu, nhập khẩu và phân phối hàng hóa. Khi đó, doanh nghiệp phải hạch toán riêng phần hoạt động này với hoạt động chế xuất, và hàng hóa kinh doanh theo quyền này không được hưởng chính sách của khu phi thuế quan.

Đặc điểm doanh nghiệp chế xuất EPE
EPE phải được hải quan xác nhận đủ điều kiện kiểm tra, giám sát trước khi hoạt động

Phân biệt doanh nghiệp EPE, FDI và non-EPE

Ba khái niệm này dựa trên hai tiêu chí khác nhau. FDI nói về nguồn vốn. EPE và non-EPE nói về việc doanh nghiệp có hưởng chính sách khu phi thuế quan hay không.

Tiêu chí EPE (doanh nghiệp chế xuất) Non-EPE FDI
Xác định theo Hoạt động chế xuất, mục tiêu ghi trên giấy chứng nhận đầu tư Doanh nghiệp trong khu công nghiệp nhưng không phải doanh nghiệp chế xuất Có nhà đầu tư nước ngoài góp vốn theo Luật Đầu tư
Nguồn vốn Trong nước hoặc nước ngoài Trong nước hoặc nước ngoài Có vốn nước ngoài
Hàng nhập từ nước ngoài để sản xuất Không chịu thuế nhập khẩu, thuế GTGT Chịu thuế theo quy định chung, trừ trường hợp được miễn (như hàng gia công, sản xuất xuất khẩu) Tùy là EPE hay non-EPE
Mua hàng nội địa Được áp thuế GTGT 0% (xuất khẩu tại chỗ) Chịu thuế GTGT như bình thường Tùy là EPE hay non-EPE
Loại hóa đơn khi bán Hóa đơn bán hàng dành cho khu phi thuế quan Hóa đơn GTGT (nếu khai thuế theo phương pháp khấu trừ) Theo phương pháp tính thuế của doanh nghiệp
Yêu cầu giám sát hải quan Có, phải được xác nhận trước khi hoạt động Không Không, trừ khi là EPE

Như vậy, một doanh nghiệp FDI có thể là EPE hoặc non-EPE. Một doanh nghiệp vốn Việt Nam cũng có thể là EPE. Phân tích sâu hơn từng cặp xem bài so sánh doanh nghiệp FDI và EPE và doanh nghiệp non-EPE là gì.

Thuế của doanh nghiệp EPE năm 2026

Loại thuế Áp dụng với EPE
Thuế nhập khẩu Hàng từ nước ngoài vào EPE và chỉ dùng trong EPE không chịu thuế (Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13).
Thuế GTGT Hàng hóa, dịch vụ mua bán giữa nước ngoài với khu phi thuế quan và giữa các khu phi thuế quan không chịu thuế GTGT. Hàng nội địa bán cho EPE áp thuế suất 0% (Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15, Nghị định 181/2025/NĐ-CP đã được sửa đổi).
Thuế TNDN Không có ưu đãi riêng chỉ vì là EPE. Ưu đãi (nếu có) xét theo địa bàn, ngành nghề, quy mô dự án theo Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15.
Thuế TNCN, thuế nhà thầu Áp dụng như doanh nghiệp bình thường.

Vì đầu vào chủ yếu không chịu thuế hoặc chịu thuế suất 0%, EPE thường ít phát sinh thuế GTGT đầu vào để đề nghị hoàn. Trường hợp cụ thể cần xét theo hồ sơ của từng doanh nghiệp.

Thủ tục để trở thành doanh nghiệp chế xuất

  1. Chọn địa điểm trong khu chế xuất, khu công nghiệp hoặc khu kinh tế.
  2. Đăng ký dự án đầu tư, ghi rõ mục tiêu thành lập doanh nghiệp chế xuất, tại Ban quản lý khu công nghiệp, khu kinh tế.
  3. Đăng ký doanh nghiệp (nếu thành lập tổ chức kinh tế mới).
  4. Xây dựng nhà xưởng, hàng rào, camera, phần mềm quản lý hàng hóa theo điều kiện giám sát hải quan.
  5. Đề nghị cơ quan hải quan kiểm tra, xác nhận đáp ứng điều kiện kiểm tra, giám sát.
  6. Bắt đầu hoạt động, mở sổ kế toán, khai báo hải quan theo loại hình chế xuất.

Doanh nghiệp đang cân nhắc mô hình EPE có thể xem điều kiện thành lập doanh nghiệp EPE. Sau khi đi vào hoạt động, phần việc nặng nhất là đối chiếu nhập, xuất, tồn với dữ liệu hải quan và kế toán. Kế toán TRUST nhận dịch vụ kế toán trọn gói cho doanh nghiệp FDI, gồm cả doanh nghiệp chế xuất.

Câu hỏi thường gặp về doanh nghiệp EPE

Doanh nghiệp chế xuất tiếng Anh là gì?

Export Processing Enterprise, viết tắt EPE. Khu chế xuất là Export Processing Zone, viết tắt EPZ.

Doanh nghiệp EPE và FDI khác nhau như thế nào?

FDI là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, xác định theo nguồn vốn. EPE là doanh nghiệp chế xuất, xác định theo hoạt động và được hưởng chính sách khu phi thuế quan. Một doanh nghiệp có thể vừa là FDI vừa là EPE, hoặc chỉ là một trong hai.

Doanh nghiệp trong khu chế xuất có được miễn thuế không?

Hàng nhập từ nước ngoài vào EPE để sản xuất không chịu thuế nhập khẩu và thuế GTGT. Thuế TNDN vẫn phải nộp, ưu đãi (nếu có) xét theo địa bàn và ngành nghề, không tự động có vì là EPE. Chi tiết từng sắc thuế xem bài ưu đãi với doanh nghiệp chế xuất năm 2026.

Doanh nghiệp EPE có được bán hàng vào nội địa không?

Được. Bên mua trong nước làm thủ tục nhập khẩu và nộp thuế như hàng nhập từ nước ngoài. EPE xuất hóa đơn bán hàng dành cho khu phi thuế quan.

EPE có phải dùng hóa đơn GTGT không?

Không. Tổ chức trong khu phi thuế quan dùng hóa đơn bán hàng, ghi “Dành cho tổ chức, cá nhân trong khu phi thuế quan”.

Văn bản nào đang quy định về doanh nghiệp chế xuất?

Nghị định 35/2022/NĐ-CP vẫn đang áp dụng. Bộ Tài chính đang dự thảo nghị định mới về quản lý khu công nghiệp, khu kinh tế. Khi nghị định mới được ban hành, bài này sẽ cập nhật.

Văn bản pháp lý liên quan

  • Nghị định 35/2022/NĐ-CP về quản lý khu công nghiệp và khu kinh tế: khoản 20, 21 Điều 2 (định nghĩa), Điều 26 (khu chế xuất, doanh nghiệp chế xuất).
  • Nghị định 134/2016/NĐ-CP, Điều 28a được bổ sung bởi Nghị định 18/2021/NĐ-CP: điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan đối với doanh nghiệp chế xuất.
  • Luật Hải quan số 54/2014/QH13; Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13.
  • Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 và Nghị định 181/2025/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung): hàng hóa không chịu thuế, thuế suất 0% với hàng hóa, dịch vụ cung cấp cho khu phi thuế quan.
  • Nghị định 123/2020/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP: hóa đơn bán hàng của tổ chức trong khu phi thuế quan.
  • Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15.

Danh sách văn bản cập nhật ngày 15/11/2026.

Đinh Nho Liêm

Chuyên môn nội dung: Đinh Nho Liêm

Chuyên gia tư vấn thuế của Kế toán TRUST, kiểm toán viên hành nghề (CPA), có chứng chỉ đại lý thuế. Ông phụ trách chuyên môn các nội dung kế toán, thuế trên nganhketoan.vn.

Quy định kế toán, thuế thay đổi thường xuyên. Với trường hợp cụ thể của doanh nghiệp, anh/chị liên hệ Kế toán TRUST qua số 0876 68 6776 để được tư vấn. Xem hồ sơ chuyên gia